Ekomuhit.org xəbər verir ki, bunu Türkiyənin ətraf mühit, şəhərsalma və iqlim dəyişikliyi naziri, COP31-in sədri Murat Kurum Bakıda keçirilən Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə həsr olunmuş beynəlxalq tədbirə videomüraciətində deyib.

O bildirib ki, çoxtərəfli sistemin etibarlılığı yalnız hədəflər müəyyən etməklə deyil, verilən vədlərin yerinə yetirilməsi, qəbul edilən qərarların praktikada tətbiqi və insanların həyatına toxunan konkret nəticələrin əldə olunması ilə təmin edilir. Həmin yanaşma ilə COP31 yalnız yeni öhdəliklərin müzakirə edildiyi bir zirvə olmayacaq. COP31 tətbiqin, əməkdaşlığın və konkret nəticələrin ön plana çıxdığı bir tədbir olacaq. Çünki dünya artıq, sadəcə, yeni vədlər eşitmək deyil, verilən vədlərin həyata keçirildiyini görmək istəyir.

“Bu uğurun açarı isə cəmiyyətin bütün təbəqələrinin prosesdə iştirakıdır. Hökumətlərdən yerli idarəetmə orqanlarına, özəl sektordan akademik dairələrə, gənclərdən qadınlara, vətəndaş cəmiyyətindən maliyyə dünyasına qədər hər kəsin bu transformasiyanın bir hissəsi olmasının vacibliyinə inanırıq. Biz COP31-i ortaq məsuliyyətin, güclü əməkdaşlıqların, etimadı möhkəmləndirən iqlim diplomatiyasının və konkret fəaliyyətin qovuşduğu platforma kimi görürük. İnanırıq ki, gələcəyi dəyişdirəcək amil problemlərin böyüklüyü deyil, ortaq iradənin gücüdür. Bu fürsətdən istifadə edərək, sizi Aralıq dənizinin incisi Antalya şəhərində keçiriləcək COP31-ə dəvət edirəm. Noyabr ayında sizi ölkəmizdə qəbul etməkdən böyük məmnunluq duyacağıq", - deyə Murat Kurum diqqətə çatdırıb.

Ekomuhit.org xəbər verir ki, bunu COP30-un Prezidenti Andre Korrea do Lago Bakıda keçirilən Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə həsr olunmuş beynəlxalq tədbirin iştirakçılarına videomüraciət zamanı deyib.

O, COP30-un artıq çox mühüm bir addım olduğunu deyib və qeyd edib ki, bunun sayəsində biz, həqiqətən də, icra və həyata keçirmə mərhələsinə daxil oluruq: “Buna görə də, bir araya gəldiyinizə, həqiqətən, nələr etməli olduğumuzu müzakirə etdiyinizə görə sizə səmimi təşəkkür edirəm. Ümid edirəm ki, mübarizəmizi birlikdə davam etdirmək üçün yaxın zamanda dünyanın hansısa bir yerində yenidən görüşəcəyik”.

Ekomuhit.org xəbər verir ki, bunu ekologiya və təbii sərvətlər naziri Rəşad İsmayılov Bakıda keçirilən Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə həsr olunmuş beynəlxalq tədbirdə çıxışı zamanı deyib.

Ölkəmizin yaşıl inkişaf və bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadə sahəsində genişmiqyaslı layihələr icra etdiyini diqqətə çatdıran nazir 2030-cu ilə qədər bərpaolunan enerjinin payının 30 faizə çatdırılmasının hədəfləndiyini deyib: "Belə ki, bu bizə Paris Sazişinin tərəfi kimi 2035-ci ilə qədər istixana effekti yaradan qaz emissiyalarını azaltmaq üçün zəmin yaradır. Əfsuslar olsun ki, uzun illər ərzində Ermənistanın işğalı altında qalmış ərazilərimizdə təbii sərvətlərə, ekosistemlərə, flora və faunaya ciddi ziyan vurulub, ekosid, urbisid və kultursid törədilib. Hazırda işğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdış Dövlət Proqramının icrası çərçivəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionunda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri ekoloji yanaşmalar əsasında aparılır. Azərbaycan Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionlarında ekoloji bərpa prosesinin dəstəklənməsi məqsədilə BMT-nin Ətraf Mühit Proqramından ekspert dəstəyi alıb və buna görə təşkilata minnətdarlığımızı bildiririk".

Ekomuhit.org xəbər verir ki, həmin ekoloji bayram 1972-ci il dekabrın 15-də BMT Baş Assambleyasının qəbul etdiyi qətnamə ilə təsis edilib. Tarix kimi 5 iyun seçilib, çünki həmin gün 1972-ci ildə Stokholmda İnsan Ətraf Mühiti üzrə Konfrans öz işinə başlayıb. Bu konfransın nəticəsi olaraq BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) yaradılıb. Bir sıra ölkələrdə bu gün həm də Ekoloqlar Günü kimi qeyd olunur.

İnsan həm təbiətin bir parçası, həm də onu dəyişdirən qüvvədir. Ətraf mühit insanın fiziki mövcudluğunu təmin edir, onun intellektual, mənəvi, sosial və ruhani inkişafı üçün imkanlar yaradır. Elm və texnologiyanın sürətli inkişafı nəticəsində bəşəriyyət ətraf mühiti görünməmiş miqyasda dəyişdirmək gücü əldə edib. Buna görə də həm təbii, həm də insan tərəfindən yaradılmış mühit insanların rifahı və əsas hüquqlarının, o cümlədən yaşamaq hüququnun təmin olunmasında mühüm rol oynayır.

Bu günün qeyd olunmasının məqsədi hər bir insanda ətraf mühitin qorunmasına töhfə vermək istəyi yaratmaq və planetin həyat təminat sistemlərinə artan təzyiqin kritik həddə çatmasının qarşısını almaq üçün daha çox insanı fəaliyyətə sövq etməkdir.

Bəşəriyyət uzun illər ərzində Yer kürəsinin ekosistemlərini istismar edib və onlara zərər vurub. Hər üç saniyədə dünya futbol meydançası böyüklüyündə meşə sahəsini itirir. Son yüz ildə planetin bataqlıq ərazilərinin və mərcan riflərinin yarısı məhv olub. Hər il 11 milyon ton plastik tullantı su ekosistemlərinə düşür və bu, 800-dən çox dəniz və sahilyanı canlı növünə zərər verir. Meşələr və torf bataqlıqları kimi karbonu udan təbii sistemlərin itirilməsi iqlim dəyişikliyini daha da sürətləndirir. Qlobal istixana qazı emissiyaları son illərdə ardıcıl şəkildə artıb və dünya təhlükəli iqlim dəyişikliklərinin astanasındadır.

Atmosferin temperaturu sürətlə yüksəlir, təbiət və insanlar isə bu dəyişikliklərə uyğunlaşmaqda çətinlik çəkirlər. Yaşayış mühitlərinin məhv olması təxminən bir milyon növün yox olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalmasına səbəb olur. Hava, torpaq və suyun çirklənməsi isə davam edir.

Hazırda dünyanın bütün ekosistemləri təhlükə altındadır. Meşələrdən və quraq ərazilərdən tutmuş əkin sahələrinə və göllərə qədər insan həyatının asılı olduğu təbii məkanlar geri dönüşü olmayan nöqtəyə yaxınlaşır. Planetin torpaqlarının 40 faizi deqradasiyaya uğrayıb ki, bu da dünya əhalisinin yarısına birbaşa təsir göstərir. 2000-ci ildən bəri quraqlıqların sayı və müddəti 29 faiz artıb. Təxirəsalınmaz tədbirlər görülməzsə, 2050-ci ilə qədər dünya əhalisinin 75 faizindən çoxu quraqlığın təsirlərini hiss edə bilər.

Həmin problemlərin həlli iqtisadiyyatın və cəmiyyətin təbiətlə harmoniyada yenidən qurulmasından keçir. İnsanlıq planetə zərər vurmaqdan onun bərpasına keçməlidir. Davamlı və ədalətli inkişafın təmin olunması, ekoloji problemlərin həllində cəmiyyətin rolunun artırılması və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi gələcək nəsillər üçün daha təhlükəsiz və firavan dünya qurmağa kömək edə bilər.

Bu gün dünyada müxtəlif tədbirlərlə qeyd olunur: ağacəkmə aksiyaları, ərazilərin təmizlənməsi kampaniyaları, veloyürüşlər, məktəblərdə inşa və plakat müsabiqələri, ekoloji maarifləndirmə tədbirləri və digər təşəbbüslər təşkil edilir. Bir çox ölkələrdə bu gün ekoloji siyasətlərin təşviqi və beynəlxalq ekoloji sazişlərin imzalanması üçün də mühüm platforma rolunu oynayır.

Ümumdünya Ətraf Mühit Günü hər bir insan üçün Yer kürəsinin gələcəyinə görə məsuliyyət daşıdığını xatırladan bir gündür. 1972-ci ildən bəri milyonlarla insan bu gün münasibətilə keçirilən tədbirlərdə iştirak edərək ətraf mühitin qorunmasına öz töhfəsini verib. Bu gün də hər birimiz planetimizin gələcəyi naminə kiçik də olsa addım ata bilərik.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində iyunun 5-də Bakıda Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə (WED) ev sahibliyi edəcək. Tədbir “Təbiətdən ilham alaraq. İqlim naminə. Gələcəyimiz naminə.” mövzusu altında keçiriləcək.

Ölkəmiz Ümumdünya Ətraf Mühit Günü ilə bağlı estafeti 2024-cü ildə Koreya Respublikasında keçirilən tədbirdə qəbul edib.

Bu barədə ekomuhit.org-a Dövlət Ekoloji Təhlükəsizlik Xidmətindən məlumat verilib.

Araşdırmalar zamanı Bakı şəhərinin Qaradağ rayonunun Lökbatan qəsəbəsində, Binəqədi rayonunun Azadlıq prospekti, 155 ünvanında, Binəqədi qəsəbəsində, Nizami rayonunun Məmməd Səid Ordubadi və Şirin Mirzəyev küçələrinin kəsişməsində, həmçinin Gəncə şəhərinin Nizami küçəsində və Zərdab rayonunun Qoşaoba kəndi ərazisində ağacların qanunsuz kəsildiyi müəyyən olunub.

Bu fikirləri açıqlamasında İqtisadi Araşdırmalar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktor müavini, iqtisad elmləri doktoru, professor Zahid Məmmədov bildirib.

Professor qeyd edib ki, Azərbaycanda şəhərsalma siyasətinin yeni mərhələsi Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının yenidən qurulması ilə xarakterizə olunur. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə yalnız infrastrukturun bərpası deyil, həm də müasir texnologiyalara əsaslanan yeni yaşayış məkanlarının yaradılması əsas məqsəd kimi müəyyən edilmişdir. “Bu proses şəhərsalma ilə milli inkişaf strategiyasının vəhdətini nümayiş etdirir: “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyası Azərbaycanın yeni şəhərsalma modelinin əsasını təşkil edir. Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində həyata keçirilən “ağıllı kənd” layihəsi bu sahədə nümunəvi model hesab olunur. Burada rəqəmsal idarəetmə sistemləri, alternativ enerji mənbələri, “smart” kənd təsərrüfatı texnologiyaları, elektron təhsil və səhiyyə xidmətləri tətbiq edilir. Layihə göstərir ki, müasir urbanizasiya yalnız şəhərlərin böyüməsi deyil, həm də texnologiyanın insan rifahına xidmət etməsidir.

Eyni zamanda Şuşa şəhərində həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri tarixi-mədəni irsin qorunması ilə müasir şəhərsalma prinsiplərinin sintezini əks etdirir. Ağdam şəhəri üçün hazırlanmış yeni baş plan isə ekoloji təhlükəsizlik, yaşıl nəqliyyat, enerji səmərəliliyi və rəqəmsal idarəetmə sistemlərini özündə birləşdirən şəhərsalma modelinə əsaslanır”, - deyə professor vurğulayıb.

Z.Məmmədov qeyd edib ki, Azərbaycan şəhərsalma siyasətində “yaşıl şəhər” konsepsiyasına xüsusi əhəmiyyət verir. “Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinin “yaşıl enerji zonası” elan olunması bu istiqamətdə strateji addımdır. Yeni salınan yaşayış məntəqələrində günəş və külək enerjisindən istifadə, enerji effektiv binaların tikintisi, ekoloji nəqliyyat vasitələrinin tətbiqi və tullantıların ağıllı idarə olunması əsas prioritetlərdəndir. Bu yanaşma şəhərsalmanı yalnız iqtisadi inkişaf deyil, həm də ekoloji təhlükəsizlik modeli kimi formalaşdırır.

Füzuli şəhərində beynəlxalq hava limanının istifadəyə verilməsi, müasir avtomobil yollarının çəkilməsi və logistika imkanlarının genişləndirilməsi regionun urbanizasiya və iqtisadi potensialını artırır. Laçın, Kəlbəcər və Cəbrayıl rayonlarında həyata keçirilən layihələrdə isə ekoturizm, dayanıqlı məskunlaşma və yaşıl iqtisadiyyat prinsiplərinə üstünlük verilir.

Müasir şəhərsalma siyasətində “yaşıl şəhər” anlayışı insanların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsi ilə sıx bağlıdır. Park və yaşıllıq zonalarının artırılması, ekoloji təmiz ictimai nəqliyyatın inkişafı, karbon emissiyalarının azaldılması və rəqəmsal xidmətlərin genişləndirilməsi Azərbaycanın gələcək şəhərsalma strategiyasının mühüm istiqamətlərini təşkil edir. Bakı şəhərində həyata keçirilən ekoloji layihələr, bulvar və parkların genişləndirilməsi, yeni nəqliyyat infrastrukturunun qurulması bu siyasətin tərkib hissəsidir”, - deyə Zahid Məmmədov əlavə edib.

İqtisad elmləri doktoru diqqətə çatdırıb ki, WUF13 kontekstində Azərbaycan təcrübəsi göstərir ki, şəhərsalma yalnız memarlıq və tikinti prosesi deyil, həm də iqtisadi təhlükəsizlik, rəqəmsal transformasiya, sosial rifah və ekoloji tarazlığın təmin olunması modelidir. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə formalaşdırılan “ağıllı şəhər”, “ağıllı kənd” və “yaşıl şəhər” konsepsiyaları Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsi olmaqla yanaşı, region üçün də innovativ şəhərsalma nümunəsi hesab oluna bilər.

ekomuhit.org xəbər verir ki, Bakı şəhər Dövlət Yol Polisi İdarəsi, Qaradağ rayon DYP Şöbəsi və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin əməkdaşlarının iştirakı ilə keçirilən tədbir zamanı nəqliyyat vasitələrindən ixrac olunan zəhərli qazların miqdarı ölçülüb. Qaydaları kobud şəkildə pozan şəxslər barəsində inzibati qaydada tədbirlər görülüb.

“Təmiz hava” aylığı çərçivəsində DYP əməkdaşları qanunun tələblərinə əməl olunmasına nəzarət etmək məqsədilə sürücüləri saxlayıb və avtomobillər yoxlanılıb.

Eyni zamanda, Bakı şəhər DYP İdarəsinin bölmə rəisi polis kapitanı Toğrul Nəsirli sürücülərlə maarifləndirici söhbət apararaq onlara qanunvericiliyin tələblərini izah edib. Qeyd olunub ki, ətraf mühitin qorunması hər kəsin borcudur, sürücülər isə idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsindən ixrac olunan zərərli qazların miqdarının normalar çərçivəsində olmasına nəzarət etməli, avtomobili saz vəziyyətdə saxlamalıdır.

Ətrar mühitə atılan zərərli maddələrin miqdarının normadan artıq olduğu aşkarlanan avtomobillərin sürücülərinə qarşı inzibati qaydada tədbir görülüb. Bəzi sürücülərə isə xəbərdarlıq edilib.

Əksər sürücülərin avtomobilləri normalara cavab verib. Bu səbəbdən, həmin sürücülərə avtomobilə göstərdikləri qulluğa, ekologiyaya qarşı həssas yanaşmaya görə təşəkkür edilib və “yaxşı yol” arzulanıb. Buna baxmayaraq, zərərli maddələrin miqdarı normadan artıq olan 20-dən çox avtomobilin sürücüsünə cərimə yazılıb.

ekomuhit.org  xəbər verir ki, tədbirdə Bakı şəhər Dövlət Yol Polisi İdarəsi, Yasamal rayon DYP Şöbəsi və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin əməkdaşları iştirak edib.

Nəqliyyat vasitələrindən ixrac olunan zəhərli qazların miqdarı ölçülüb, qaydaları kobud şəkildə pozan şəxslər barəsində inzibati qaydada tədbirlər görülüb.

“Təmiz hava” aylığı çərçivəsində DYP əməkdaşları qanunun tələblərinə əməl olunmasına nəzarət etmək məqsədilə sürücüləri saxlayıb və avtomobillər yoxlanılıb. Eyni zamanda, Bakı şəhər DYP İdarəsinin bölmə rəisi polis mayoru Toğrul Nəsirli sürücülərə qanunvericiliyin tələblərini izah edib. Qeyd olunub ki, ətraf mühitin qorunması hər kəsin borcudur, sürücülər isə idarə etdiyi nəqliyyat vasitəsindən ixrac olunan zərərli qazların miqdarının normalar çərçivəsində olmasına nəzarət etməli, avtomobili saz vəziyyətdə saxlamalıdır.

Ətraf mühitə atılan zərərli maddələrin miqdarının normadan artıq olduğu aşkarlanan avtomobillərin sürücülərinə qarşı inzibati qaydada tədbir görülüb. Bəzi sürücülərə isə xəbərdarlıq edilib.

Əksər sürücülərin avtomobilləri normalara cavab verib. Buna baxmayaraq, zərərli maddələrin miqdarı normadan artıq olan sürücülərə cərimə yazılıb.

ekomuhit.org xəbər verir ki, tədbirin keçirilməsində əsas məqsəd atmosferə normadan artıq zərərli qaz tullantıları buraxan nəqliyyat vasitələrinin aşkarlanması, ətraf mühitin qorunması və ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması olub.

Monitorinq zamanı xüsusi texniki avadanlıqlar vasitəsilə avtomobillərin mühərriklərindən atmosferə buraxılan qazların səviyyəsi yoxlanılıb. Aparılan yoxlamalar nəticəsində ekoloji normalara cavab verməyən 12 nəqliyyat vasitəsi aşkarlanıb.

Qayda pozuntusuna yol verən sürücülərlə profilaktik söhbətlər aparılıb, onlara qanunvericiliyin tələbləri izah edilib və barələrində inzibati protokollar tərtib olunub.